Ticari Alacaklar

1. Kayıtla satış aynı birimde toplanmamış olması gerekmektedir.
2. Satış veya kredi servislerinde müşterilerin kredileri takip edilmekle birlikte, muhasebede de Ana Hesabın alt veya yardımcı hesapları olarak müşterilerin durumu izlenmelidir.
3. Her ayın sonunda Müşteriler defter bakiyesi-Ana Hesap bakiyesi-
Satış servisinde tutulan kayıt bakiyeler birbirleri ile karşılaştırılmalıdır. (Fakat entegre bilgisayarlarda bu sözkonusu değildir)
4. Müşterilerle peryodik dönemler itibariyle hesap ekstresi gönderilerek hesap mutabakatları yapılmakta mıdır?
5. Alıcıların bazısında bu tür hesap ekstraları düzenli geliyor ise, bunları alacakları kaydeden kişiden bağımsız olarak açılmalı ve takip edilmelidir.
6. Alacakları takip eden kişi, gecikmeli müşteriler de dahil üst yönetime ve satış bölümüne rapor etmelidir. Yani geciken veya ödemede oldukça önemli aksaklıklar olan müşteriler mutlaka üst yönetim tarafından haberdar edilmelidir.
7. Kredili satış yapan perakende mağazalarında olduğu gibi gecikmesi olan müşterilere hatırlatma mektubu yazılmalıdır. Bu tür işlemler kayıtları tutan kişiler tarafından yerine getirilmelidir.
8. Müşterilerden alınan teminat senetleri (çek, bono) bu hesapları tutanlardan bağımsız (vezne veya üçüncü bir görevli) bir şekilde korunmalıdır.
9. Vadesi gelmek üzere olan senetler portföyden çıkarılıp, uygun zamanda bankaya tahsile gönderilmelidir. Bankaya gönderilmeyip şirkette tahsil edilecekler veznedara tahsil edilmek üzere belge ile teslim edilmelidir.
10. Varsa tahsili gecikmiş ve şüpheli alacakları tespit ediniz. Bunların Vergi kanunu karşısındaki durumlarını inceleyiniz. Şüpheli duruma düşen alacaklar için karşılık ayrılması, veya tamamen değersiz alacak yazılması işlemlerinde üst yönetimden onay alınmalıdır.
11. Şüpheli alacaklardan daha sonra yapılan tahsilatlar normal prosedür izlememelidir.
12. Satışlar grup içi şirketlere veya şirket sahiplerinin diğer şirketlerine yapılıyor ise, ve kredili oluyor ise, örtülü kazanç doğuracak şekilde transfer fiyatı kullanılmamalıdır.
13. Alacakların aynı nitelikte olmayan borçlardan mahsubu yapılmamalıdır.
14. İnceleme tarih itibariyle mizandaki alacak tutarını alacak belgeleriyle karşılaştırınız.
15. Alacak hesabını tutan personelin
- Tahsilatların izlenmesinde veya tahsil edilmeyen hesapların kapatılmasında
- Nakdin alınması veya kaydedilmesinde
- Satış faturalarının hazırlanması veya kayıtların tutulmasında
- Görevli olup olmadığını kontrol ediniz.
16. Müşteri hesapları yaşlandırma tablosunu isteyiniz. Genel satış politikasına göre zamanında kapatılmamış müşteri hesap bakiyelerinin olup olmadığını kontrol ediniz
17. Müşteriler itibariyle risk limiti tesisine ihtiyaç var mı ? Varsa yapılmış mı ?
18. Ticari alacakların ortalama tahsil süresini hesaplayınız.
19. Önceki yıllarda takibe alınan alacakların hangi safhada olduğunu öğreniniz.